Schrijfster Theone vertelt

Ze gaat dood. Wat dat betreft, kunnen we elkaar een hand geven. Het verschil is alleen dat ik de illusie mag koesteren dat het voor mij nog lang niet zover is. Terwijl ze in de weer is met koffie, probeer ik me voor te stellen dat ze er over een jaar niet meer is. Terminaal. Daar stel ik me een kwijnend, bedlegerig persoon bij voor. Niet iemand als zij: blozend, vrolijk, luidruchtig aanwezig.

De man die nog niet zo lang geleden de belangrijkste man in mijn leven was, houdt er serieus rekening mee dat hij binnenkort overlijdt. Ik heb geen reden om daaraan te twijfelen. Niet omdat Alex een voorspellend talent heeft, maar omdat er klinkklare feiten liggen.

Stel, je bent al jaren gelukkig met de man die de liefde van je leven is. Hij is je soulmate, je houdt van hem zoals je nog nooit van iemand gehouden hebt. De jaren kabbelen rustig verder in geluk en zorgeloosheid. Totdat hij jullie vaste afspraak op maandagmiddag mist. Je maakt je zorgen, want hij heeft niet afgebeld. Maandag gaat voorbij, dinsdag komt en gaat. En op woensdag hoor je toevallig van zijn collega dat hij is gestorven.

Ángel wil niet leven. Maar doodgaan is niet zo gemakkelijk als je kerngezond bent. Ángels lichaam blijft tegen zijn wil enthousiast ademen, bloed rondpompen en zweet afscheiden. Elke nacht valt hij in slaap met de innige wens om nooit meer wakker te worden. En elke ochtend constateert hij teleurgesteld dat er geen goddelijk ingrijpen heeft plaatsgehad.

Wat gebeurt er met je als je te horen krijgt dat je stervende bent? Suzanna viel in twee ongelijke stukken uiteen, als door een zwaard gekliefd. Het grootste stuk, het gevoel, donderde patsboem neer. Verslagen. Kapot. Een klein deeltje, het zakelijke, bleef overeind.

We zaten in Moskou, de nieuwste hot spot voor 'tout Deventer'. Stefania was minder uitbundig dan normaal, merkte ik.

Op een dag meldde Antje dat ze vrijwilligster was geworden bij het verpleeghuis op de hoek. “Wat doe je dan precies”, vroeg ik.

In de blakende Granadese zon wandelden mijn reisgenoten en ik over de Cementario de San José. Ik had weleens gehoord van de galerijwanden in Zuid-Europa, maar wat ik daar zag, had ik zelf nooit kunnen verzinnen.

De wereld in slow motion, zo ervoer Sofia de dagen na het overlijden van haar vader. "Ik herinner me hoe scherp het licht was, hoe ongewoon helder de kleuren."

Ooit komt de dag dat je als ouder met je kind over de dood praat. Met als aanleiding een platgereden egel op straat. Of het heengaan van de innig geliefde Rakker, Witje of Bob de goudvis.

Toen haar man ruim vier jaar geleden plotseling overleed, op nieuwjaarsdag, was Marjolein letterlijk een hele poos van de wereld.

“Mijn schoonouders zijn schatten van mensen. Maar als het op Hilda's begrafenis aankomt, vertrouw ik ze voor geen meter.”

Hoe praat je met elkaar over doodgaan?

De begraafplaats is zoals je je een begraafplaats voorstelt. Stil, mooi, vredig. Discreet afgeschermd van de levenden door een hoog hek en een eeuwig groene haag.

Stemt nadenken over de dood een mens somber? Integendeel, als je de Amerikaanse psychologen Nathan DeWall en Roy Baumeister mag geloven.

We werkten voor hetzelfde bedrijf, hielden ons allebei met communicatie bezig, maar kenden elkaar nauwelijks.