Timing is everything

Als stervenden het tijd vinden om aan hun leven – wat lijden is geworden – een einde te laten maken, kunnen zij tegen grote teleurstellingen aanlopen. Teleurstellingen die voorkomen hadden kunnen worden, als zij juiste verwachtingen zouden hebben gehad over wat een dokter wel of niet mag doen rondom een sterfbed.

Euthanasie en palliatieve sedatie zijn immers niet afdwingbaar. Niemand heeft er recht op. Met hoeveel euthanasieverklaringen je ook wappert.

Het besef dringt door dat gesprekken tussen patiënten en artsen over het levenseinde niet vroeg genoeg kunnen plaatsvinden. Kort na de diagnose van een ongeneeslijke ziekte bij voorbeeld, zou het eerste al gevoerd kunnen worden. Vooral om misverstanden, en dus teleurstellingen, te voorkomen.

Toch is dat niet het hele verhaal. Ik sprak een arts, en zij vertelde mij hoe moeilijk ze het vond het juiste moment voor een dergelijke gesprek te kiezen. Natuurlijk, zei ze, is kort na de diagnose een goed moment om erover te beginnen. Maar, zei ze ook: dat geldt niet voor iedereen. De ene persoon vindt het prima om over het levenseinde te praten terwijl hij zich daar nog erg ver vanaf voelt staan. Maar de ander niet. Die is letterlijk als de dood voor het praten over de dood.

Waarmee ze maar wilde zeggen: ‘Timing is everything’.

Voor de makers van de test (zie in de linkerkolom, ‘Doe de test’) is het waarschijnlijk heuglijk om te horen dat zij de verschillende types in haar achterhoofd hield als ze zich afvroeg wat een goed moment is. Het maakt immers nogal wat uit of u tot de categorie ‘vertrouwend’ behoort, of tot ‘de rationelen’.

Dus doe uw arts een lol. Doe die test, en deel hem de uitslag mee.

Leuker kunnen we het sterven niet maken, makkelijker wel.

Op z’n minst voor uw arts.