Zoek

Kussen

Ledigheid is des duivels oorkussen. De pastoor die op mijn lagere school godsdienstles gaf, gebruikte deze uitdrukking graag en veel.

Het betekent dat luiheid gelijk is aan een hoofdkussen van de duivel. En waar de duivel ontspannen zijn hoofd op legt, kan nooit goed zijn. Als kind hoorde ik: ledigheid is des duivels oor kussen. Begreep ik: niets doen is net zo erg als de duivel heel veel kusjes op zijn oren geven. Toch miste meneer pastoor geen doel, want tegen de tijd dat ik volwassen was, verkeerde ik structureel in tijdnood.

Ik stortte mij elke ochtend in de altijd drukke ochtendspits. Op mijn werk haastte ik mij door vergaderingen, lessen en stapels nakijkwerk heen. Ik worstelde mij door de middagspits naar de winkels. In moordend tempo deed ik efficiënt mijn boodschappen en sloot mij dan zuchtend aan bij de lange rij voor de kassa. Wachten was tijdverspilling. Ik had geen tijd. In mijn ‘vrije’ tijd haastte ik mij naar feestjes, bezoek, kroeg, sport, dans, afspraken. In vakanties haalde ik op tijd treinen en vliegtuigen, en rende bezienswaardigheden af. Jong en gezond was ik met een steeds terugkerend verlangen: meer tijd.

Op een dag kwam kanker in mijn leven. Kanker zette mijn wereld op zijn kop. Rukte mij weg uit de wereld van gezonde, werkende mensen. Wierp mij in de onbekende wereld van zieke mensen. Ik greep mij vast aan wat mij bekend was: de tijd. Mijn operatie duurde vier uur. De verpleegkundige met thermometer, de limonadezuster met voedsel en vocht, de schoonmaakster met zwabber, doktoren met gevolg: iedereen kwam op tijd. Verlangend keek ik uit naar het bezoekuur.

Eenmaal ontslagen uit het ziekenhuis, ging dit poliklinisch verder. Ik verscheen op tijd bij de specialist. Wachtte ongeduldig in de rij bij de bloedprikbalie en in de wachtkamer. Ik nam de tijd op terwijl gif tergend langzaam mijn lichaam binnendruppelde. Na de zesde chemokuur was ik officieel in remissie en haastte ik mij naar de ARBO-arts. We maakten een tijdplan voor mijn re-integratieproces. Wekelijks reed ik naar hulpverleners voor de begeleiding van mij psyche.

Op een dag kwam de dood in mijn leven. Uitzaaiingen: geen genezing meer mogelijk. Was de wereld op zijn kop ontwrichtend, het bleek nog gekker te kunnen. De dood maakte er een salto mortale van. Deze dodensprong bracht mij in een vrije val. Wanhopig greep ik mij vast aan het bekende: de tijd. Om drie uur naar de notaris voor mijn testament. Om vijf uur de mevrouw van de uitvaartverzekering. Maandag afscheid van de ARBO-arts, donderdag kennismaking met de keuringsarts. Ik had een volle agenda. Verkeerde nog altijd in tijdnood.

Op een dag komt de rust in mijn leven. Na de wereld op zijn kop, gevolgd door de salto mortale, kom ik wonderwel op mijn pootjes terecht. Ik heb alles geregeld wat ik regelen moest. Mijn leven is afgerond; niet afgelopen. Mijn vermoeide, strijdende lijf dwingt mij tot rust. Voor het eerst in mijn leven heb ik geen haast. Ik doe mijn horloge af, leg mijn agenda in een la.

Op mijn dooie gemak kuier ik tijdens de daluren naar mijn buurtsupertje. Traag en ongestructureerd doe ik mijn boodschappen. In de rij voor de kassa sta ik gemoedelijk te keuvelen met ‘medesenioren’.

Mijn baantje van zes uur doe ik in twaalf uur. Ik heb een nieuwe seksuele voorkeur ontwikkeld: mieren. Mag eindeloos in details verzanden. Ik leef langzaam.

Soms ga ik terug in mijn leven. Mijn reizen, mijn werk, mijn ruzies, mijn liefdes, mijn verdriet, mijn geluk. Ik herbeleef de gebeurtenissen. Nu niet voortgejaagd door de tijd, maar traag.

Toen ik een lang leven voor mij had, had ik nooit tijd genoeg. Nu ik nog maar een heel kort leven voor mij heb, heb ik tijd in overvloed.

Intens beleef ik het hier en nu. Voor het eerst los van de tijd. Ik zit in mijn bostuintje. Hypersensitief zijn mijn zintuigen geworden. Ze zuigen geluiden, beelden, geuren, het briesje bij mij naar binnen. Slepen mij mee. Ik versmelt met mijn omgeving. Ik slaap niet. Ik ben wakker, bewust. Ik denk niet. Ik besta. Zonder tijd.

Een nieuwe, verrijkende gemoedstoestand, die ik niet goed kan benoemen. Als meneer pastoor mij zo zou zien, zou hij het wel weten: ledigheid!

De duivel smult ervan. Mijn kusjes vliegen hem om de oren.

5 commentaar(en) op artikel "Kussen"

Ik moest even twee keer nadenken over je seksuele voorkeur voor mieren, maar daarmee bedoel je natuurlijk dat je in details verzand raakt en doelt op de uitdrukking "mieren neuken". Leuk bedacht en weer een mooie column.

Door Barbara op 9-7-2010 15:13

Ik ben diep geraakt door de wijze waarop je je proces heb beschreven en je inzichten en ervaringen die je hebt opgedaan.

Bedankt voor het delen en hopelijk zet dit ook de gezonde medemens aan om af en toe wat tijd voor bezinning en reflectie in de agenda te zetten!!

Door marjolijn op 12-8-2010 11:41

Goed geschreven en heel herkenbaar! Uit eigen ervaring weet ik dat je leven totaal verandert op het moment dat je kanker hebt en de dood onder ogen ziet. Je gaat inderdaad heel anders tegen tijd aankijken. Het was bij mij echt een dubbeltje op z'n kant, maar ik ben genezen. En uiteindelijk ben ik toch weer in mijn oude gewoontes terug gevallen en doe ik weer gewoon mee aan de 'rat race'.

Door Hans op 27-8-2010 20:48

Een column die me raakt. Na een eerdere ingrijpende gebeurtenis had ik, dacht ik, geleerd bewust te leven en de tijd te nemen voor de wezenlijke, kleine dingen van de dag. Maar, ook ik moet bekennen geregeld terug te vallen in een oude gewoonte, een leven vol haast.

Lieve Zsuzsána, jij hebt mij weer geleerd bewuster om te gaan met de tijd. Ik denk vaak aan onze gezamenlijke vakantiedagjes waarop we urenlang 'lekker niksen' en genieten van een dag met Max en elkaar. Ik wens jou en mij nog heel veel van deze 'ledige dagen'toe.

Door Petri op 28-8-2010 21:40

Lieve Zsuzsana,

Kijk uit naar je volgende bericht. Langzaam verdwijnen uit dit leven is meer zijn bij wie je bent, kunt zijn, wil zijn.Leer me te leven...je leert me te leven. Hier en nu. Best moeilijk.

Lieve vrouw, mag ik nog en les?

Coby

Door coby van Tolborg op 2-9-2010 20:45

Login om commentaar toe te voegen.