Zoek

Hoop

Geloven in hoop

Hoop doet leven, luidt het gezegde. Als er sprake is van een ongeneeslijke ziekte, krijgt het gezegde een andere lading. Heeft hoop dan nog wel waarde?

Hopen op...
Hoop heeft wel degelijk waarde als een levensbedreigende, ongeneeslijke ziekte is vastgesteld, zo blijkt uit verschillende onderzoeken. Het zorgt voor verlichting, zelfs al is er sprake van pijn of lichamelijke beperkingen. Het zorgt ook voor een prettig gevoel, omdat in de hoop een mooi aspect van de toekomst in is vervat. Anders dan in de periode vóór die ongeneeslijke ziekte werd vastgesteld, richt de hoop zich noodzakelijkerwijs echter op andere zaken dan op de wens weer beter te worden, zoals:

'Ik hoop dat de pijn minder wordt.' Of: 'Ik hoop dat de misselijkheid wegzakt.'
De hoop dat een bepaalde (palliatieve) therapie of behandeling voor vermindering van klachten zorgt en dat men zich beter gaat voelen.

'Ik hoop dat het contact met mijn zoon verbeterd, nu hij vanwege mijn ziekte wat vaker op bezoek komt.'
De hoop op een bepaalde, positieve verandering in een relatie.

'Ik hoop dat ik mijn verjaardag nog haal.' Of: 'Ik hoop dat ik de geboorte van mijn eerste kleinkind nog meemaak.'
De hoop een bepaalde datum nog mee te maken.

'Ik hoop dat ik geen pijn zal hebben en dat ik op het laatste moment nog bewust afscheid kan nemen van mijn man en kinderen.'
De hoop op een goed afscheid en een goede dood.

'Ik hoop op een hereniging met mijn overleden man.'
De hoop op iets moois, voorbij de dood.

'Ik hoop dat God mij vergeeft voor mijn zonden.'
De hoop op een bepaalde spirituele of religieuze ervaring.

'Ik hoop dat ik nog een keer naar zee kan.' Of: 'Ik hoop dat ik nog een keer m'n geboortedorp zie.'
De hoop op een bepaalde ervaring die nog gewenst wordt.

Meer of minder hoop
Hoop is geen vaststaand gegeven. Het kan een sterk en zwak gevoel zijn. Het kan afnemen en weer toenemen. Als de wanhoop overheerst, kan er dus weer opnieuw hoop ontstaan. Er zijn een paar dingen te noemen die de hoop kunnen aanwakkeren. De aanwezigheid van liefdevolle mensen om een patiënt heen kan de hoop opleven, net als het ophalen van herinneringen aan mooie/positieve gebeurtenissen uit het leven. Ook humor kan helpen de zwaarte van een situatie te verlichten, waardoor er ruimte kan ontstaan voor hoop. Het kan patiënten helpen als zij complimenten krijgen over hoe ze met hun ziekte omgaan.

Hoop kan echter ook bedreigd worden, bijvoorbeeld door nieuwe uitslagen van medisch onderzoek. Ook beperkingen die het voortschrijden van de ziekte met zich meebrengen, kunnen het gevoel van hoop verminderen. Het hangt sterk van de persoonlijkheid en de specifieke (medische) situatie af of iemand die ziek is nog wel of niet hoopvol naar (aspecten van) de toekomst kan kijken.

Valse hoop
Soms hebben mensen duidelijk 'valse hoop'. Dat is niet per definitie verkeerd. Het kan mensen helpen een bepaalde periode door te komen. Mensen kunnen ook geheel geen hoop (meer) hebben. Daar kunnen redenen voor zijn. Het is weinig helpend als anderen hen hoop proberen aan te praten.

Door: Rob Bruntink


Dit artikel is grotendeels gebaseerd op een publicatie in Pal voor u, magazine over palliatieve zorg voor patiënten en naasten, editie 2012. Meer informatie over Pal voor u vindt u op www.palvooru.nl