Zoek

Goede dood

Wat nou, 'goede dood'?

De onvermijdelijke, eigen dood is voor niemand een prettig gespreksonderwerp. We leven liever voort zonder ons al te zeer te beseffen dat we er ooit niet meer zullen zijn. Toch kan het goed zijn om even – al is het maar eens per vijf jaar – na te denken over de vraag hoe we willen sterven.

Natuurlijk hebben we daar niet altijd wat over te zeggen. We kunnen immers wel dénken dat we het liefst plotseling in onze slaap willen sterven, maar dat kunnen we niet sturen. Kijk naar de sterftecijfers en de kans is vele malen groter dat een ieder zijn eigen sterven ziet aankomen. Wat is dan belangrijk en wat niet?

In Nederland is geen onderzoek gedaan naar die vraag, maar in Engeland wel. Belangrijke aspecten van wat men onder ‘een goede dood’ verstaat, zijn:

  • Ik kan afscheid nemen
  • Ik heb controle over wat er gebeurt
  • Ik heb geliefden om mij heen
  • Ik sterf op een waardige wijze
  • Er is voldoende privacy
  • Ik heb geen last van pijn of andere nare symptonen
  • Ik sterf 'op tijd', het leven wordt niet onnodig verlengd
  • Ik kan zelf bepalen wáár ik sterf (thuis, in een ziekenhuis of hospice bijvoorbeeld)

Uit onderzoek in andere werelddelen kwamen andere kenmerken naar voren, zoals:

  • Ik wil de dood geaccepteerd hebben
  • Ik wil onafgemaakte zaken kunnen afronden
  • Ik wil een ander niet tot last zijn
  • Ik wil bij bewustzijn zijn

Het kan goed zijn om met uw partner of kinderen te praten over de vraag wat voor ú belangrijk is, ook als er feitelijk nog geen aanleiding is om erover na te denken. Dat praten kan bij voorbeeld gebeuren door uzelf de vraag te stellen wat ‘waardigheid’ voor u betekent. Is dat dat u iedereen om u heen nog herkent? Is waardigheid dat u zelf naar het toilet kunt lopen? Is waardigheid een goede nachtrust?

Het kan ook besproken worden door uzelf af te vragen wat het meest belangrijk voor u is. Stel u gaat gebukt onder enige pijn, en die kan alleen in het ziekenhuis bestreden worden. Hoe belangrijk is dan uw wens om thuis te sterven? Wat gaat voor, de pijn of de plaats waar u bent?

Hierover duidelijkheid geven – aan uw partner of kinderen, of aan uw huisarts – heeft in ieder geval het nut dat uw omgeving weet wat u wilt, ook als u dat zelf niet meer kenbaar kunt maken. En het zorgt ervoor dat u niet onbekend bent met de vragen als ze daadwerkelijk aan de orde zijn.

Door: Rob Bruntink